Ik voel me toch goed? Waarom zou ik mijn bloedwaarden laten controleren na een maagverkleining?

Veel mensen zijn na hun maagverkleining heel trouw met hun supplementen. De eerste jaren komen ze netjes op controle, laten bloed prikken en bespreken de uitslagen met hun arts.

Maar na verloop van tijd gebeurt vaak hetzelfde: het leven gaat door. De operatie is alweer vijf, tien of misschien zelfs vijftien jaar geleden. De controles worden minder frequent, de specialist ziet u niet meer jaarlijks en bloedonderzoek schiet er soms bij in.

Toch stopt de invloed van een maagverkleining nooit. Uw lichaam neemt levenslang bepaalde voedingsstoffen minder goed op dan vóór de operatie. Juist daarom blijven regelmatige bloedcontroles zo belangrijk.

Tekorten ontstaan vaak ongemerkt

Een tekort aan vitamines of mineralen ontstaat meestal niet van de ene op de andere dag. Het lichaam beschikt over reserves. Soms duurt het maanden of zelfs jaren voordat die reserves uitgeput raken. Daardoor kunnen tekorten zich langzaam ontwikkelen zonder dat u direct iets merkt.

Veel patiënten denken daarom: "Met mij gaat het prima, dus mijn bloedwaarden zullen ook wel goed zijn."

Dat blijkt helaas niet altijd zo te zijn. Wanneer klachten uiteindelijk ontstaan, zijn de tekorten soms al behoorlijk ver gevorderd.

Vermoeidheid is niet altijd gewoon drukte

Een van de meest voorkomende signalen van een tekort is vermoeidheid. Dat klinkt misschien logisch, maar juist daardoor wordt het vaak gemist. Want wie is er tegenwoordig niet moe?

Een tekort aan ijzer, vitamine B12, foliumzuur of vitamine D kan zich uiten als:

• Vermoeidheid
• Concentratieproblemen
• Duizeligheid
• Minder conditie
• Geheugenproblemen
• Sneller buiten adem zijn

Veel mensen schrijven deze klachten toe aan leeftijd, werkdruk, de overgang of stress. Soms blijkt een bloedonderzoek een heel andere oorzaak aan te wijzen.

Sommige tekorten kunnen blijvende schade veroorzaken

Bij bepaalde vitamines is tijdige opsporing extra belangrijk. Een langdurig tekort aan vitamine B12 of vitamine B1 kan bijvoorbeeld zenuwschade veroorzaken.

Dat kan leiden tot:

• Tintelingen
• Gevoelsstoornissen
• Spierzwakte
• Evenwichtsproblemen

Wanneer zo'n tekort lang blijft bestaan, is herstel niet altijd volledig mogelijk. Dat maakt voorkomen veel makkelijker dan genezen.

Hoe langer een tekort bestaat, hoe lastiger het soms wordt om te herstellen

Veel mensen denken dat een tekort eenvoudig op te lossen is: "Dan slik ik toch gewoon wat extra vitamines?"

Zo simpel is het helaas niet altijd. Een ernstig ijzertekort kan soms maanden nodig hebben om te herstellen. Bij sommige patiënten zijn zelfs ijzerinfusen nodig.

Ook het aanvullen van vitamine D of het herstellen van uitgeputte lichaamsvoorraden kan tijd kosten. Regelmatig controleren is daarom vaak makkelijker dan achteraf repareren.

Hoe moet u bloedwaarden eigenlijk interpreteren?

Een bloeduitslag is niet altijd zwart-wit. Veel patiënten kijken alleen naar de referentiewaarden van het laboratorium:

"Mijn waarde staat binnen het groene vakje, dus alles is goed."

Toch ligt dat soms genuanceerder. Een waarde kan technisch gezien nog normaal zijn, terwijl deze wel sterk gedaald is ten opzichte van eerdere controles. Daarnaast zegt één enkele waarde niet altijd het hele verhaal.

Daarom is het belangrijk om bloeduitslagen altijd te bekijken in combinatie met:

• Uw klachten
• Eerdere uitslagen
• Uw medische geschiedenis
• Uw type bariatrische operatie

Bespreek afwijkende of twijfelachtige uitslagen daarom altijd met uw arts of behandelaar.

Waarom vitamine B12 speciale aandacht verdient

Vitamine B12 is misschien wel de bekendste vitamine na een maagverkleining. Dat is niet zonder reden.

Voor een goede opname van vitamine B12 uit voeding of capsules is een stof nodig die wordt aangemaakt in de maag: de zogenaamde intrinsieke factor.

Na een gastric bypass verloopt de opname van vitamine B12 veel minder efficiënt. Ook na een sleeve gastrectomie kan de opname verminderd zijn. Daardoor hebben bariatrische patiënten een verhoogd risico op een vitamine B12-tekort.

Wat het extra lastig maakt, is dat de standaard bloedtest niet altijd het volledige verhaal vertelt. Een normale B12-waarde sluit een functioneel tekort niet altijd uit. Bij twijfel kunnen aanvullende bepalingen zoals actieve B12, MMA of homocysteïne soms meer duidelijkheid geven.

Wat is PTH en waarom wordt het gecontroleerd?

PTH, ook wel parathormoon genoemd, kunt u zien als een soort calcium-alarm.

Wanneer uw lichaam merkt dat er te weinig calcium of vitamine D beschikbaar is, gaat het meer PTH aanmaken. Dat extra PTH helpt om het calciumgehalte in het bloed op peil te houden. Daarbij kan het lichaam onder andere calcium uit de botten vrijmaken.

Een verhoogde PTH-waarde kan daarom een vroeg signaal zijn dat uw calcium- of vitamine D-voorziening niet optimaal is, zelfs wanneer het calcium in het bloed nog normaal lijkt.

Artsen controleren PTH daarom vaak als extra controle op de gezondheid van de botten op lange termijn.

Meer is niet altijd beter

Veel bariatrische patiënten zijn terecht alert op tekorten. Toch betekent dit niet dat hogere waardes altijd beter zijn. Ook te veel kan problemen geven bij sommige vitamines.

Voorbeelden van vitamines en mineralen die niet te hoog mogen zijn:

• Vitamine B6
• Vitamine A
• IJzer

Daarom is het verstandig om supplementen niet onbeperkt op eigen initiatief te verhogen zonder inzicht in uw bloedwaarden. Meten blijft belangrijk.

Hoe vaak moet u uw bloedwaarden laten controleren?

De exacte frequentie verschilt per patiënt en per kliniek. Als algemene richtlijn geldt:

• In de eerste jaren na de operatie: iedere 3 tot 6 maanden
• Daarna: minimaal één keer per jaar

Mogelijk is vaker controleren nodig bij:

• Zwangerschap
• Bekende tekorten
• Veel braken
• Revisiechirurgie
• Snelle gewichtsverandering
• Klachten zoals vermoeidheid, tintelingen of haaruitval
• Gebruik van GLP-1 medicatie in combinatie met een verminderde voedselinname

Een jaarlijkse APK voor uw gezondheid

U laat uw auto waarschijnlijk regelmatig controleren om problemen vóór te zijn. Uw lichaam verdient minstens dezelfde aandacht.

Een eenvoudige bloedcontrole kan tekorten opsporen voordat ze klachten veroorzaken en helpt om ook op de lange termijn gezond te blijven na uw maagverkleining.

Download hier onze checklist met aanbevolen bloedwaarden na een maagverkleining om mee te nemen naar uw huisarts of behandelaar.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet ik bloed laten prikken na een maagverkleining?

Minimaal één keer per jaar, tenzij uw arts vaker adviseert.

Kan ik tekorten hebben ondanks het gebruik van supplementen?

Ja. Niet iedereen neemt voedingsstoffen even goed op. Daarom blijven bloedcontroles belangrijk.

Welke tekorten komen het vaakst voor na een gastric bypass?

IJzer, vitamine B12, vitamine D, foliumzuur, calcium en soms zink of koper.

Waarom wordt PTH gecontroleerd na een maagverkleining?

PTH kan een vroeg signaal zijn van problemen met de calcium- en vitamine D-status.

Kan een vitamine B12-waarde te hoog zijn?

Hoge B12-waarden door suppletie komen regelmatig voor. De betekenis van een uitslag moet altijd door een arts worden beoordeeld.

Wordt bloedonderzoek vergoed?

Of bloedonderzoek wordt vergoed, hangt af van uw persoonlijke situatie, uw zorgverzekeraar en de reden waarom het onderzoek wordt aangevraagd.

In veel gevallen wordt laboratoriumonderzoek dat door een huisarts of specialist wordt aangevraagd vergoed vanuit de basisverzekering. Houd er wel rekening mee dat laboratoriumonderzoek vaak onder het eigen risico valt. Preventief onderzoek op eigen initiatief wordt niet altijd vergoed.

Controleer bij twijfel altijd de voorwaarden van uw zorgverzekeraar of bespreek dit met uw huisarts.

Download: checklist bloedonderzoek na een maagverkleining

Wilt u weten welke bloedwaarden vaak worden gecontroleerd na een maagverkleining? Download dan onze checklist en neem deze mee naar uw huisarts of behandelaar.